O movemento LGBTIQA+ en Pontevedra
Bandeira LGTB

O movemento LGBTIQA+ en Pontevedra

O 28 de xuño de 1981 tivo lugar en Vigo a primeira manifestación do “Día do Orgullo Gai” en Galiza baixo o lema “Pola liberdade sexual, contra a represión homosexual”. Este mes, por tanto, é o 40 aniversario dunha manifestación que xa forma parte da nosa historia recente e por iso, desde A Memoria das Mulleres, queremos facer este pequeno achegamento ao movemento de loita polos dereitos LGBTIQA+ en Galiza. Esta data é a primeira referencia que temos pero isto non implica que non existisen outros movementos organizados previos ou avances individuais, senón que aínda descoñecemos boa parte da evolución histórica deste colectivo.

Chamamento a manifestación de 28 de xuno de 1981
Chamamento a manifestación de 28 de xuno de 1981

As mudanzas socioculturais que se deron ao longo da historia pasaron da normalidade das prácticas homosexuais á persecución das persoas LGBTIQA+. Deste modo, na Idade Media temos constancia do casamento entre homes, sendo Pedro Díaz e Muño Vandilaz o primeiro matrimonio homosexual documentado na nosa historia. Porén, a partir do século XI atopamos numerosos casos de LGBTfobia, sendo unha historia ben coñecida a do matrimonio entre Elisa e Marcela en 1901.

2 Marcela Elisa
Marcela e Elisa

O século XX no estado español vai estar marcado por un contexto de lexislación homófoba dirixida polo réxime franquista, e até xaneiro de 1979 non se despenaliza a homosexualidade. Non obstante, foi unha época con grandes loitas individuais que axudaron a sentar as bases para a reivindicación colectiva e tamén dos primeiros movementos organizados, sendo en 1970 a primeira “marcha do orgullo gai” en Nova York. En Galiza a primeira mobilización, como ben dixemos, non será até 1981, aínda que temos constancia de que xa en 1978 se organizaban xornadas clandestinas que buscaban propiciar a creación dun grupo de acción gai, nun contexto que prohibía realizar calquera acto vinculado ao movemento LGBTIQA+. Estas xuntanzas desembocaron na creación da Coordinadora de Colectivos Gai de Galicia, que non só liderou a primeira manifestación do colectivo, senón que tamén levou adiante diferentes actividades e eventos a prol da diversidade sexual e editou O Aturuxo, a primeira publicación gai, lésbica e de esquerdas galega. No século XXI a lexislación deu pasos a favor dos dereitos das persoas LGBTIQA+ mais aínda resta moito que loitar para conseguir a plenitude de dereitos do colectivo.

3 O Aturuxo numero 0
O Aturuxo, número 0

En Pontevedra, a primeira celebración oficial do Orgullo LGBTIQA+ foi no ano 2005 nunha recepción institucional no Concello na que se izou a bandeira que representa a este colectivo no balcón municipal. A partir dese ano, celébrase anualmente este día combinando o ton reivindicativo e festivo, asentando a parte máis festiva desta reivindicación coa celebración do Flop Festival a partir do ano 2016. Porén, buscando accións formativas e grupos de apoio, creouse en 2020 o Centro de Información sobre Diversidade e Sexualidade (CIDES), sendo Pontevedra a primeira cidade galega que conta cun centro municipal de información en diversidade sexual.

Tampouco debemos esquecer o labor do asociacionismo. Actualmente a nivel galego atopamos diversas organizacións de apoio á comunidade LGTBIQA+, como ARELAS, asociación de familias de menores trans*, que traballa e promove a defensa dos dereitos das menores en todos os ámbitos da vida. Entre as súas actuacións, lanzaron unha exposición fotográfica itinerante sobre transexualidade destinada a aproximar a realidade trans* aos centros educativos de Pontevedra. Tamén é moi interesante o labor de Nós mesmas, unha asociación feminista que traballa pola loita dos dereitos das mulleres lesbianas, bisexuais e transexuais de Vigo e Pontevedra. Baixo a idea de erradicar a discriminación contra o colectivo LGBTIQA+ (sobre todo, contra as mulleres lesbianas, bisexuais e transexuais) a asociación leva a cabo diferentes accións e está especializadas na orientación, formación e asesoramento. Outra asociación que debemos ter en conta é Avante LGBT+, que responde a unha demanda de espazos compartidos para persoas LGBTIQA+, formación, intercambio de inquedanzas e loita contra o patriarcado e a heteronorma. Entre as súas múltiples actividades, en colaboración co Concello de Pontevedra, esta asociación levou a cabo unha acto de formación para Policía Local no ámbito da violencia LGBTfóbica.

Son numerosas as actividades que se levan a cabo para dar visibilidade e loitar polos dereitos do colectivo LGBTIQA+. Continuemos coñecendo a historia, formándonos para superar prexuízos e estereotipos, reivindicando a igualdade de dereitos e dando visibilidade á diversidade sexual.

Comparte!

Deixa unha resposta